fbpx

Monika Drab

radca prawny

Jestem ekspertką Business Centre Club ds. odpowiedzialności prawnej członka zarządu, twórczynią platformy VOD Prawo dla zarządu
[Więcej >>>]

Wzory dokumentów dla Ciebie

Rezygnacja z funkcji członka zarządu – odpowiedzialność

Monika Drab03 marca 2022Komentarze (0)

Rezygnacja z funkcji członka zarządu czasami przypomina scenę z filmu Titanic. Kiedy to kapitan słynnego transatlantyku popędzając pasażerów, aby szybciej wchodzili do szalup wykrzykiwał „Ratujcie się! ja zostaję, bo kapitan opuszcza statek jako ostatni”.

Rzeczywiście został na statku aż do zatonięcia.

Czy wiesz z czego wynika ta reguła, że kapitan opuszcza statek jako ostatni?

Otóż artykuł 61 Kodeksu morskiego mówi, że jeżeli statkowi grozi zagłada, kapitan obowiązany jest w pierwszej kolejności zastosować wszelkie dostępne mu środki dla ocalenia pasażerów, a następnie załogi.

Kapitan opuszcza statek jako ostatni, czuwając nad ocaleniem, jeżeli jest to możliwe, dzienników, dokumentów, map, kosztowności i kasy statku.

Ale czy członek zarządu ma obowiązek pozostania w spółce do końca, gdy wiadomo już jest, że spółka „tonie” finansowo? I jaka jest jego odpowiedzialności wtedy?

rezygnacja z funkcji prezesa zarzaduTo będzie dłuższy wpis, ale otrzymasz ode mnie kompedium wiedzy na temat rezygnacji z funkcji członka zarzadu. Zaparz więc mocną kawę i zaczynamy!

Taka oto sytuacja:

W spółce źle się dzieje, spadek obrotów, opóźnienia w płatnościach, problemy z roszczeniowymi kontrhentami, nie najlepsza sytuacja w branży pogłębiła kryzysową sytuację. Zarząd liczył na wygranie dużego przetargu, który miał przynieść środki pieniążne do spółki… Niestety. Rzeczywistość okazała się nie być przychylna.

Prezes zarządu – zmęczony sytuacją – składa rezygnację z funkcji członka zarządu, nie analizuje przy tym sytuacji firmy pod kątem przesłanek do złożenia wniosku o ogłoszenie upadłości spółki.

Nie analizuje, bo nie zna tych przesłanek. Wie tylko, że jak spółka „traci płynności”, to istnieje zagrożenie upadłością, ale w szczegółach nigdy tym tematem się nie interesował.

Na pokładzie zostają pracownicy, zobowiązania, niezakończone kontrakty.

Oczywiście, każdy członek zarządu ma prawo podjąć decyzję o rezygnacji z pełnienia funkcji

Ale czy wraz ze złożeniem rezygnacji kończy się odpowiedzialność?

Nie.

Czy zarząd może uciec przed odpowiedzialnością poprzez rezygnację?

Nie.

Ciekawy stan faktyczny rozpatrywał Sąd Najwyższy wydając wyrok w 15 lutego 2018 r. o sygn. akt I UK 557/16.

Otóż, prezes zarządu spółki akcyjnej, która nie opłacała składek na obowiązkowe ubezpieczenia społeczne i w niektórych miesiącach nie regulowała podatku VAT, złożył rezygnację z zamiarem „ucieczki” przed odpowiedzialnością za zaległości składkowe. 

Prezes nie złożył wniosku o ogłoszenie upadłości spółki. Tłumaczył się tym m.in., że brak bilansu uniemożliwiał mu zorientowanie się w trudnej kondycji spółki i złożenie na czas wniosku o upadłość.

Jednak Sąd Najwyższy wskazał, że zadaniem członka zarządu jest bieżąca kontrola stanu majątkowego spółki, a nie poleganie jedynie na wymaganych prawem sprawozdaniach. A więc złożenie przez prezesa rezygnacji ze swojej funkcji nie zwolniło go z odpowiedzialność za zobowiązania składkowe zarządzanej spółki.

Zatem, co powinien zrobić członek zarządu, gdy w spółce zaczyna dziać się nieciekawie? Co ma zrobić, gdy spółka traci płynność, gdy występują opóźnienia w płatnościach?

Członek zarządu musi wówczas ustalić, czy spółka nie spełnia przesłanek do złożenia wniosku o ogłoszeniu upadłości – to kwestia matematyki… albo inspiracji z Kodeksu morskiego.

Naucz się, jak rozpoznać, czy przypadkiem Twój majątek nie jest zagrożony w związku z sytuacją finansową spółki, którą zarządzasz. Skorzystaj w tym celu z kompleksowego szkolenia VOD nt. Odpowiedzialności członka zarządu od powołania do odwołania.

odpowiedzialność członka zarządu

Rezygnacja z funkcji członka zarządu z ważnych powodów

rezygnacja z funkcji prezesa zarzaduŁyk dobrej kawy i zapraszam na ciąg dalszy:

Przychodzą i takie momenty, kiedy:

  • żona/mąż/dzieci płaczą, że nie ma nas w domu, czyli sytuacja rodzinna,
  • zachorowaliśmy i powrót do zdrowia wymaga czasu i zwolnienia tempa,
  • nie dogadujemy się z kolegami z Zarządu, a wręcz utraciliśmy do nich zaufanie,
  • rada nadzorcza/wspólnicy/akcjonariusze, pomimo, iż generalnie nie mogą nam wydawać poleceń –to notorycznie chcą zarządzać spółką zamiast nas i ten konflikt jest nie do przezwyciężenia a wiemy, że odpowiedzialność i tak spadnie na Członków Zarządu,
  • albo po prostu masz lepszą propozycję pracy.

W takich chwilach przychodzi chęć na rezygnację z bycia w Zarządzie danej spółki.

Jak to zrobić, aby było skutecznie i bezpiecznie?

Zasady rezygnacji z funkcji członka zarządu w sp. z o. o. i spółce akcyjnej

Popatrz na przepisy:

 Art.  202.  [Wygaśnięcie mandatu] dla sp. z o. o.:

Mandat członka zarządu wygasa również wskutek śmierci, rezygnacji albo odwołania ze składu zarządu.

Do złożenia rezygnacji przez członka zarządu stosuje się odpowiednio przepisy o wypowiedzeniu zlecenia przez przyjmującego zlecenie.

 Art.  369.  [Długość kadencji zarządu, wygaśnięcie mandatu] dla spółki akcyjnej:

Mandat członka zarządu wygasa również wskutek śmierci, rezygnacji albo odwołania go ze składu zarządu.

Do złożenia rezygnacji przez członka zarządu stosuje się odpowiednio przepisy o wypowiedzeniu zlecenia przez przyjmującego zlecenie.

Co oznacza to magiczne odwołanie do przepisów o wypowiedzeniu zlecenia przez przyjmującego zlecenie?

Otóż, odwołanie to daje Ci bardzo ważna wskazówkę! O której nie możesz zapomnieć chcąc zrezygnować z zarządzania spółką.

Odpowiedzialność za szkodę przy rezygnacji członka zarządu

Konkretnie jest to odwołanie do art. 746 Kodeksu cywilnego zgodnie z którym:

Przyjmujący zlecenie może je wypowiedzieć w każdym czasie. Jednakże gdy zlecenie jest odpłatne, a wypowiedzenie nastąpiło bez ważnego powodu, przyjmujący zlecenie jest odpowiedzialny za szkodę.

Odpowiedzialny za szkode czyli za co ?

Za uszczerbek majątkowy który spółka poniosła przez Twoją rezygnację

Zatem nie możesz odejść ze spółki bez powodu!

Zawsze rezygnacja z bycia w zarządzie będzie wymagała powodu i musi on być ważny.

A co jak ważny nie będzie?

Wtedy spółka będzie mogła wystąpić do Ciebie o odszkodowanie za to, że liczyła, iż będziesz sprawował funkcje do końca kadencji. Mogą się przecież pojawić szkody, np. wynikające z niedokończonych projektów.

Reasumując:

Musisz mieć tzw. ważne powody, bo jeśli z tytułu pełnionej funkcji członek zarządu otrzymuje wynagrodzenie – a pewnie tak jest – a rezygnacja nastąpiła bez ważnego powodu – ponosisz odpowiedzialność za szkodę, którą tym działaniem wyrządziłeś spółce.

Przykłady „ważnych powodów” rezygnacji znajdziesz w moich  wzorach rezygnacji z funkcji członka zarządu

rezygnacja z funkcji członka arządu    Ciesz się gotowymi dokumentami albo czytaj dalej 🙂

Jeśli rezygnacja nastąpiła z „ważnych powodów”, jako członek zarządu zwolniony jesteś od odpowiedzialności odszkodowawczej.

Jeżeli jednak nie istnieje ważny powód uzasadniający złożenie rezygnacji, a chcesz „zabrać zabawki” bo zamierzasz np. rozpocząć prowadzenie działalności konkurencyjnej albo masz propozycję funkcji lepiej wynagradzanej, to pamiętaj, że spółka będzie mogła żądać odszkodowania, gdyż przerywając nagle więź jaka Cię łączy ze spółkę możesz wyrządzać jej tym szkodę.

Brak ważnego powodu do rezygnacji nie wpływa na skuteczność rezygnacji – czyli przestaniesz być członkiem zarządu z dniem rezygnacji, ale może uzasadniać jedynie odpowiedzialność odszkodowawczą.

Do kogo zaadresować rezygnację z funkcji członka zarządu?

Oświadczenie o rezygnacji musisz złożyć właściwemu adresatowi, czyli komu konkretnie.

Na ten temat powstało wiele wykładni i opinii.

Praktyka, komentatorzy rekomendowali składać rezygnację radzie nadzorczej, czy też pełnomocnikowi  powołanemu uchwałą zgromadzenia wspólników lub walnego zgromadzenia akcjonariuszy albo organowi uprawnionemu do powoływania członków zarządu.

Jednak to ostatecznie okazała się nieprawidłowa droga bo żaden z tych organów nie ma kompetencji do tzn. reprezentacji biernej spółki czyli odbierania oświadczen woli.

Na szczęście na pytanie:

Do kogo członek zarządu spółki kapitałowej powinien złożyć rezygnację z pełnionej przez siebie funkcji,

odpowiedział Sąd Najwyższy w uchwale podjętej w składzie 7 sędziów z dnia 31 marca 2016 roku, sygn. akt III CZP 89/15

Zatem mamy takie sytuacje:

Gdy wspólnik/akcjonariusz jest jedynym członkiem zarządu rezygnacja wymaga formy aktu notarialnego musisz iść do notariusza i tam złożyć rezygnacje. Notariusz zawiadomi o rezygnacji sąd rejestrowy przesyłając wypis aktu notarialnego.

Gdy nie jesteś jedynym członkiem zarządu oświadczenie o rezygnacji składasz SPÓŁCE którą zarządzasz na ręce innego członka zarządu lub prokurenta.

W  przypadku reprezentacji biernej, czyli do odebrania oświadczeń woli nie jest wymagane współdziałanie zgodnie z reprezentacja. Mniejsza jest waga reprezentacji biernej polegającej na odbiorze oswuadczeń w porównaniu z reprezentacją czynną polegająca na składaniu oświadczen woli przez oosbe prawną

Dlatego możesz złożyć rezygnację i wręczyć ją nawet jednemu członkowi zarządu nawet jeśli macie reprezentację łączną.

Ale nasuwa się pytanie co w sytuacji, gdy zarząd jest jednoosobowy i nie ma prokurenta?

Ostatni członek zarządu a rezygnacja

Do czasu nowelizacji ksh z dnia 1 marca 2019 r. rezygnacje w przypadku jednoosobowego zarządu, ostatniego członka zarządu wieloosobowego albo wszystkich członków zarządu wieloosobowego rezygnujących jednocześnie składane były poprzez wysłanie  rezygnacji na adres spółki. Ewentualnie poprzez złożenie w sekretariacie zarządu, tak aby umożliwić podjęcie niezbędnych działań związanych z rezygnacją.

Było to działanie poprawne i zgodne z wytycznymi Sądu Najwyższego.

Moment złożenia rezygnacji ma znaczenie zasadnicze bowiem, od tej chwili teoretycznie członek zarządu przestaje ponosić odpowiedzialność za zobowiązania spółki. Teoretycznie bo praktyka zna różne przypadki ale o nich mówię na innym VOD bo dot odpowiedzialności za długi

W każdym razie zwróć uwagę na obowiązujące od 1 marca 2019 nowe przepisy ksh:

Dla sp z o. o. mamy art.  202. §  6 

Dla spółki akcyjnej art.  369.  §  51  

Jeżeli w wyniku rezygnacji członka zarządu żaden mandat w zarządzie nie byłby obsadzony, członek zarządu składa rezygnację wspólnikom, zwołując jednocześnie zgromadzenie wspólników, chyba że umowa spółki stanowi inaczej. Zaproszenie na zgromadzenie wspólników zawiera także oświadczenie o rezygnacji członka zarządu. Rezygnacja jest skuteczna z dniem następującym po dniu, na który zwołano zgromadzenie wspólników.

Z tych przepisów wynika, że jeżeli wszyscy członkowie zarządu chcieliby złożyć rezygnację albo jest jeden członek zarządu tylko to:

W sp. z o.o. składa rezygnację –  wspólnikom

W spółce akcyjnej –  radzie nadzorczej

Zwołując jednocześnie zgromadzenie wspólników/ walne zgromadzenie.

Oświadczenie o rezygnacji członka zarządu wraz z ważnym powodem wpisujemy do zaproszenia na zgromadzenie wspólników a w spółce akcyjnej do ogłoszenia o walnym zgromadzeniu.

Jednak to nie wszystko.

Z dnia na dzień zrezygnować nie możesz!

Musisz poczekać

Ile?

Zgromadzenie wspólników/walne zgromadzenie  + 1 dzień

bo rezygnacja jest skuteczna z dniem następującym po dniu, na który zwołano zgromadzenie wspólników lub  walne zgromadzenie w spółce akcyjnej.

Czyli obliczmy od kiedy możesz odejść ze spółki?

Najpierw w z o.o:

Wiemy, że zgromadzenie zwołuje się co najmniej dwa tygodnie przed jego terminem, mówi o tym art. 238 ksh.

Czyli podejmujesz decyzję o rezygnacji i np 1 marca wysyłasz zaproszenia wspólnikom na zgromadzenie, musisz dać im min 2 tygodnie (238 ksh) czyli najwcześniej na 15 marca możesz zwołać zgromadzenie a Twoja rezygnacja będzie skuteczna 16 marca najwcześniej,

Zatem 16 dni działasz jeszcze i odpowiadasz !

Moja rada: w tym okresie zabezpiecz dokumenty świadczące o sytuacji finansowej spółki i nie podejmuj działań, za wjatkiem tych drobnych i konieccznych, które rodziłyby zobowiązania spółki.

W spółce akcyjnej mamy inną sytuację – przepis art. 402 ksh wskazuje, że walne zwołuje się przez ogłoszenie dokonane co najmniej na 3 tygodnie przed terminem walnego.

Czyli 1 marca dajesz ogłoszenie z rezygnacja i ważnym powodem, że 22 marca odbędzie się walne ale Twoja rezygnacja będzie skuteczna od 23 marca czyli później niż w sp z o. o.

Czy spółka może nie zgodzić się na Twoją rezygnację? – nie, nie może, bo zgoda spółki na rezygnacje nie jest wymagana.

Dowiedziałeś się, że nie możesz zrezygnować z funkcji bez ważnego powodu.

Wiesz, że spółka może zakwestionować wskazany przez Ciebie powód i dochodzić odszkodowania za to, że poniosła szkodę na skutek Twojej rezygnacji.

Czegoś jeszcze potrzebujesz? 🙂 Gotowca!

Zapraszam więc na zakupy do mojego sklepu!

W czym mogę Ci pomóc?

Monika Drab
radca prawny

    Twoje dane osobowe będą przetwarzane przez Monika Drab Kancelaria Radcowska w celu obsługi przesłanego zapytania. Szczegóły: polityka prywatności.

    { 0 komentarze… dodaj teraz swój }

    Dodaj komentarz

    Na blogu jest wiele artykułów, w których dzielę się swoją wiedzą bezpłatnie.

    Jeśli potrzebujesz indywidualnej pomocy prawnej, napisz do mnie :)

    Przedstaw mi swój problem, a ja zaproponuję, co możemy wspólnie w tej sprawie zrobić i ile będzie kosztować moja praca.

    Twoje dane osobowe będą przetwarzane przez M.D. LEGAL SOLUTIONS w celu obsługi komentarzy. Szczegóły: polityka prywatności.

    Poprzedni wpis:

    Następny wpis: