fbpx

Monika Drab-Grotowska

radca prawny

Jestem partnerem w kancelarii Drab - Grotowska Juszczyńska, Achler reprezentuję strony w postępowaniach sądowych, specjalizuję się w prawie pracy, prawie cywilnym oraz szeroko pojętym prawie gospodarczym.
[Więcej >>>]

Dokumenty i usługi dla Ciebie

Spółki z udziałem Skarbu Państwa to nie tylko te, znane z pierwszych stron gazet o tzw. istotnym znaczeniu dla gospodarki, ale to też setki innych spółek i tysiące członków zarządów działający także w grupach kapitałowych. Uczestnictwo w zarządzie spółki Skarbu Państwa uchodzi za „ciepłą posadkę”, oczywiście do czasu odwołania. 

Dziś sprawdzimy – czy z punktu widzenia zapisów podpisywanych kontraktów – rzeczywiście tak jest. I na co tak naprawdę decydują się członkowie zarządu ww. spółek, nie mając zazwyczaj świadomości znaczenia klauzul, pod którymi składają własnoręczny podpis.

Podpis, który w przyszłości może stać się niczym cyrograf w Fauście Goethego.

Odpowiedzialność członków zarządu w spółkach Skarbu Państwa dotyczy głównie dużych firm zlokalizowanych w dużych wierzowcach

Odpowiedzialność członków zarządu w spółkach Skarbu Państwa
– na początek garść przepisów

Ustawa kominowa czyli ustawa z 9 czerwca 2016 r. o zasadach kształtowania wynagrodzeń osób kierujących niektórymi spółkami, która weszła w życie 9 września 2016 r. częściowo uchyliła i zastąpiła zasady mające zastosowanie do członków organów spółek wynikające dotychczas z ustawy kominowej, tj. ustawy z 3 marca 2000 r. o wynagradzaniu osób kierujących niektórymi podmiotami prawnymi. 

Zmiany w zakresie sposobu wynagradzania członków organów zarządzających spółek dotyczą zarówno podstaw ich zatrudnienia, jak i struktury płac sprowadzającej się do wyodrębnienia dwóch elementów, tj. wynagrodzenia podstawowego oraz uzupełniającego stanowiącego w istocie roczną premię za rok obrotowy uzależnioną od spełnienia określonych warunków (celów zarządczych). 

Umowy o świadczenie usług zarządzania
w miejsce umów o pracę

W zakresie stosunku prawnego dotyczącego pełnienia funkcji przez członka organu zarządzającego nowa ustawa kominowa wprowadziła jednolity model jego nawiązywania, wskazując, że powinny to być umowy o świadczenie usług zarządzania, czyli umowy cywilnoprawne. Tym samym wyłączność otrzymały kontrakty menedżerskie, a wykluczone jest zawieranie umów o pracę. 

Wcześniej natomiast zarządzanie odbywało się zarówno na podstawie umów o pracę, jak i kontraktów menedżerskich. Przy czym warunki tych ostatnich po wejściu w życie nowej ustawy uległy istotnej zmianie. 

„Wzorcowa” umowa o świadczenie usług zarządzania

Ustawa kominowa nie zawiera wzoru umowy z członkiem zarządu. 

Wzór taki, nazwany wzorcową umową o świadczenie usług zarządzania, stanowi załącznik do dokumentu podpisanego przez Prezesa Rady Ministrów  zatytułowanego „Zasady nadzoru właścicielskiego nad spółkami z udziałem Skarbu Państwa”. 

W dokumencie tym zalecono spółkom Skarbu Państwa dążenie do stosowania ww. Zasad.

Przyjrzyjmy się zatem jak w rekomendowanym wzorze, która jest podpisywana przez członków zarządów uregulowane są zasady odpowiedzialności.

§7. 

Odpowiedzialność Zarządzającego

  1. Zarządzający ponosi odpowiedzialność wobec Spółki za szkody wyrządzone w czasie wykonywania przez niego przedmiotu Umowy, będące następstwem niewykonania lub nienależytego wykonania obowiązków Zarządzającego wynikających z Umowy lub z przepisów prawa.
  2. Odpowiedzialność, o której mowa w ust. 1, jest niezależna od odpowiedzialności Zarządzającego, którą ponosi on z tytułu pełnienia Funkcji, określonej przepisami prawa, w szczególności Kodeksu spółek handlowych.

Odpowiedzialność szersza niż w k.s.h

Oznacza to, że odpowiedzialność członków zarządów spółek Skarbu Państwa, którzy zawarli wzorcową umowę o świadczenie usług w zakresie zarządzania jest szersza i niesie więcej ryzyk niż odpowiedzialność członków zarządów, którzy mają inne umowy lub nie mają ich wcale. 

Kontrakt menadzerski - mec. Monika Drab-GrotowskaDlaczego?

Członek zarządu spółki Skarbu Państwa odpowiada nie tylko na zasadach kodeksu spółek handlowych, gdzie trzeba mu udowodnić szereg przesłanek tej odpowiedzialności, ale ponosi także odpowiedzialność po prostu za niewykonanie lub nienależyte wykonanie obowiązków zawartych w umowie. 

Doświadczenie życiowe podpowiada, że nie jest trudno sformułować zarzut np. nienależytego wykonanie obowiązków, a w każdym razie prościej niż udowodnić komuś działanie na szkodę spółki. 

Tym bardziej, że obowiązki Zarządzającego w omawianym wzorze umowy zostały rozpisane dość ogólnie i obejmować mogą wiele sytuacji.

Warto przyjrzeć się sformułowaniom:

§2. Prawa i obowiązki Zarządzającego

1. Zarządzający zobowiązuje się do świadczenia Usług: 

  1. z najwyższą starannością, sumiennością i profesjonalizmem wymaganym w powszechnie przyjętych standardach zarządzania, z zachowaniem lojalności wobec Spółki i dbałości o materialne i niematerialne interesy Spółki, przy przyjęciu zasady podejmowania ryzyka uzasadnionego gospodarczo i z uwzględnieniem ryzyka uzasadnionego z punktu widzenia realizowanych przez Spółkę zadań; 
  2. w sposób zgodny z interesem Spółki i prowadzący do jej rozwoju, w szczególności poprzez osiągnięcie celów postawionych Spółce, w tym planowanych wyników gospodarczych i zamierzonej pozycji na rynku, wzrostu wartości jej aktywów, a także kreowanie pozytywnego wewnętrznego i zewnętrznego wizerunku Spółki.

Nietrudno sobie wyobrazić, że przeprowadzenie np. restrukturyzacji i zwolnienie określonej ilości pracowników, z których część wygra pracownicze procesy, zostanie uznane za działanie sprzeczne z „powszechnie przyjętymi standardami zarządzania” albo nawet za działania z przekroczeniem ryzyka uzasadnionego gospodarczo”, skoro spółka będzie musiała wypłacić pracownikom zasądzone kwoty odszkodowań.

W zasadzie z zarzutem przekroczenia ryzyka gospodarczego może spotkać się prawie każda decyzja członków zarządu.

Inna sytuacja: decyzje członków zarządu będą na tyle nietrafione, że nie będą się oni cieszyć szacunkiem wśród pracowników – a zatem nie wykreują pozytywnego, wewnętrznego wizerunku.

Takich przykładów można mnożyć, będą one uzależnione też od branży, w której działa dana spółka. 

Odpowiedzialność członków zarządu w spółkach Skarbu Państwa
– zakończenie

Czy zatem jest jakiś sposób na zabezpieczenie członków zarządu spółki z udziałem Skarbu Państwa?

Odpowiedź na to pytanie najlepiej obrazuje zdanie: 

„W biznesie nie dostajesz tego, na co zasługujesz, dostajesz to, co wynegocjujesz”  (Cehster Karass).

Jeśli po tej publikacji, uznasz, że warto przeczytać Twój kontrakt „ze zrozumieniem” i chcesz dowiedzieć się, jakie masz możliwości na wypadek sytuacji kryzysowej, to chętnie go dla Ciebie zaopiniuję! 

Za promil swojego wynagrodzenia dowiesz się „co w trawie piszczy” i otrzymasz opinię o swoich możliwościach i ograniczeniach. 

Kliknij w: Zaopiniuj swój kontrakt menedżerski

***

Zapraszam Cię też do Akademii Stosowania Prawa!

Kapitan zawsze schodzi ze statku ostatni. A członek zarządu?
C
zyli o odpowiedzialności członka zarządu po rezygnacji

Na wstępie dzisiejszej publikacji odpłyniemy nieco od tematyki kodeksu spółek handlowych.

Pamiętasz na pewno scenę z filmu Titanic, kiedy to kapitan słynnego transatlantyku popędzając pasażerów, aby szybciej wchodzili do szalup wykrzykiwał „Ratujcie się! ja zostaję, kapitan opuszcza statek jako ostatni”.

Rzeczywiście został na statku aż do zatonięcia.

Czy wiesz z czego wynika ta reguła,
że kapitan opuszcza statek jako ostatni?

Otóż artykuł 61 Kodeksu morskiego mówi, że jeżeli statkowi grozi zagłada, kapitan obowiązany jest w pierwszej kolejności zastosować wszelkie dostępne mu środki dla ocalenia pasażerów, a następnie załogi.

Kapitan opuszcza statek jako ostatni, czuwając nad ocaleniem, jeżeli jest to możliwe, dzienników, dokumentów, map, kosztowności i kasy statku.

A czy członek zarządu ma obowiązek pozostania w spółce do końca, gdy wiadomo już jest, że spółka „tonie” finansowo?
I jaka jest jego odpowiedzialności wtedy?

Taka oto sytuacja:

W spółce źle się dzieje już od dłuższego czasu. Pandemia pogłębiła kryzysową sytuację. Zarząd liczył na wygranie dużego przetargu, który miał przynieść gotówkę do spółki…

Niestety.

Rzeczywistość okazała się nie być przychylna.

Prezes zarządu – zmęczony sytuacją – składa rezygnację z funkcji członka zarządu, nie analizuje przy tym sytuacji firmy pod kątem przesłanek do złożenia wniosku o ogłoszenie upadłości spółki.

Nie analizuje, bo nie zna tych przesłanek. Wie tylko, że jak spółka traci płynności, to istnieje zagrożenie upadłością, ale w szczegółach nigdy tym tematem się nie interesował.

Na pokładzie zostają pracownicy, zobowiązania, niezakończone kontrakty.

Każdy członek zarządu ma prawo podjąć decyzję
o rezygnacji z pełnienia funkcji,
jeśli tylko posiada ku temu ważne powody.

Ale czy wraz ze złożeniem rezygnacji kończy się odpowiedzialność?

Nie.

Czy zarząd może uciec przed odpowiedzialnością poprzez rezygnację?

Nie.

Ciekawy stan faktyczny rozpatrywał Sąd Najwyższy wydając wyrok w 15 lutego 2018 r. o sygn. akt I UK 557/16. Otóż prezes zarządu spółki akcyjnej, która nie opłacała składek na obowiązkowe ubezpieczenia społeczne i w niektórych miesiącach nie regulowała podatku VAT, złożył rezygnację z zamiarem „ucieczki” przed odpowiedzialnością za zaległości składkowe. 

Prezes nie złożył wniosku o ogłoszenie upadłości spółki. Tłumaczył się tym m.in., że brak  bilansu uniemożliwiał mu zorientowanie się w trudnej kondycji spółki i złożenie na czas wniosku o upadłość.

Jednak Sąd Najwyższy wskazał, że zadaniem członka zarządu jest bieżąca kontrola stanu majątkowego spółki, a nie poleganie jedynie na wymaganych prawem sprawozdaniach. A więc złożenie przez prezesa rezygnacji ze swojej funkcji nie zwolniło go z odpowiedzialność za zobowiązania składkowe zarządzanej spółki.

Warto pamiętać, że rezygnacja członka zarządu spółki, która jest w stanie niewypłacalności, przed upływem ustawowego 30-dniowego terminu na złożenie wniosku o ogłoszenie upadłości, nie zwalnia tej osoby z odpowiedzialności za szkodę wyrządzoną wskutek niezłożenia wniosku w terminie.

Zatem, co powinien zrobić członek zarządu, gdy w spółce zaczyna dziać się nieciekawie? Co ma zrobić, gdy spółka traci płynność, gdy występują opóźnienia w płatnościach?

Członek zarządu musi wówczas ustalić, czy spółka nie spełnia przesłanek do złożenia wniosku o ogłoszeniu upadłości – to kwestia matematyki… albo inspiracji z Kodeksu morskiego.

Naucz się, jak rozpoznać, czy przypadkiem Twój majątek nie jest zagrożony w związku z sytuacją finansową spółki, którą zarządzasz. Skorzystaj z mojego szkolenia VOD w tym temacie:

Upadłość spółki a odpowiedzialność członka zarządu

A jeśli przyjdzie Ci ochota na rezygnację skorzystaj z moich wzorów. To nie są typowe wzory, które znajdziesz w zasobach Internetu – przygotowałam dla Ciebie godny zestaw – rezygnacje w różnych wariantach w zależności od tego, w jakiej znajdziesz się sytuacji!

Zabezpieczą Cię przed roszczeniami ze strony spółki!

Rezygnacja z funkcji członka zarządu – w 5 wariantach

 

Rękojmia czy gwarancja? Oto jest pytanie!

Firma, którą zarządzasz sprzedaje towary do konsumentów lub firm albo jest producentem towarów, na które udziela gwarancji?

Kupujący mają mnóstwo uprawnień a Twoja firma tyle samo bardzo skomplikowanych obowiązków.

Może się okazać, że towar zostanie zwrócony, a Twoja firma zapłaci dodatkowo odszkodowanie. To szkolenie jest dla firmy, którą zarządzasz! Nauczę Twoich pracowników jak zabezpieczać się przed roszczeniami klientów, jakie wprowadzić zasady gwarancji, jak realizować rękojmię, krok po kroku przeprowadzę przez proces reklamacji.

Uczestnicy dowiedzą się jak powinna wyglądać treść oferty, jakie przyjąć zasady postępowań reklamacyjnych, montażu i uruchomienia sprzedawanych rzeczy czy napraw gwarancyjnych.

Na przykładach zaprezentuję  m.in. prawa kupujących i obowiązki sprzedawców, producentów, jak zgodnie z prawem uwzględniać/nie uwzględniać reklamacje, kiedy klienci mogą odstąpić od umowy i czy można się przed tym „bronić”, w jakich sytuacjach należy się zwrot pieniędzy czy to od konsumenta czy od firmy.

Konsument chroniony jak przedsiębiorca?

Zmiany w Ustawie o prawach konsumenta i Kodeksie cywilnym, które zaczną obowiązywać od 1 stycznia 2021 sporo „namieszają” w relacjach sprzedawca/producent a nabywca.

Jeśli nabywcami towarów, które Twoja firma sprzedaje są jednoosobowi przedsiębiorcy, to firmę czeka sporo pracy  decyzji.

Czy wiesz co konkretnie zmieni się od 1 stycznia 2021 r. i jak na te zmiany przygotować firmę?

Zorganizuj szkolenie w formie webinarium albo jako wewnętrzne dla pracowników Twojej firmy.

Dla kogo?

Szkolenie kieruję do zarządów, właścicieli firm sprzedających towary do konsumentów lub/i przedsiębiorców (B&B), działów sprzedaży/dystrybucji, działów reklamacji, sprzedawców.

Ramowy program szkolenia znajdziesz tutaj:

https://www.akademiastosowaniaprawa.com.pl/rekojmia-i-gwarancja-w-umowach-sprzedazy-szkolenie-z-prawa-cywilnego

 

Blog odpowiedzialnośćczłonkazarzadu.com.pl od lat dostarcza mi wiele satysfakcji. Nie tylko dzielę się tu z Tobą moją wiedzą i doświadczeniem, ale też często pozostajemy w kontakcie poza blogiem.

Dodatkową motywacją są dla mnie wiadomości w których utwierdzacie mnie w przekonaniu, że moje artykuły skutecznie rozwiązują problemy konkretnych członków  zarządu.

Dziś robię krok na przód!

Przygotowałam dla Ciebie wzory dokumentów i klauzul, które pozwolą Ci przejść suchą nogą przez okres kadencji. Autorskie wzory, które Ci proponuję w sklepie na blogu to efekt setek dni, które spędziłam na salach sądowych, analizowania orzecznictwa, licznych przepisów oraz interpretacji.

Ty masz tylko jedno zadanie – wdrożyć je w życie!

Zarządzaj spółką bez nerwów o pozbawianie premii, bez obaw o egzekucję z majątku za zobowiązania spółki, bez nieprzespanych nocy przed głosowaniem nad twoim absolutorium.

 Co znajdziesz w sklepie na blogu
OdpowiedzialnoscCzlonkaZarzadu.com

Po pierwsze, „idealny” wzór kontraktu menedżerskiego z klauzulami, które zabezpieczą Cię przed odpowiedzialnością za działanie na szkodę spółki i to w kilku wariantach, w zależności od sytuacji w której się znajdziesz.

Po drugie, zapisy do umowie o zakazie konkurencji, które zagwarantują Ci, że w chwili rozstania z firmą Twoja poduszka finansowa na przyszłość nie zniknie z dnia na dzień.

Po trzecie, kilka wariantów rezygnacji, które uchronią Cię ona przed odpowiedzialnością odszkodowawczą na rzecz spółki. Skorzystaj z nich gdy uznasz, że nadszedł czas na nowy etap w Twojej zawodowej karierze.

Jeśli powołujesz prokurentów i nie wiesz się jaką umowę z nimi podpisać, aby było bezpiecznie zarówno dla Ciebie jak i dla spółki – nie musisz już zastanawiać się jak to zrobić! Skorzystaj z gotowego rozwiązania – wzoru umowy z prokurentem.

I jeszcze coś spod lady…

Jeśli masz już podpisany kontrakt – Zaopiniuj go! Negocjujesz nową umowę – zaopiniuj ją zanim złożysz swój podpis pod tym dokumentem! Otrzymasz ode mnie opinię prawną na temat tego, czy posiadasz mechanizmy, które wystarczająco zabezpieczają Cię, jako członka zarządu przed osobistą odpowiedzialnością.

Powiem Ci, czy możesz spać spokojnie czy też musisz zawalczyć o ich wprowadzenie.

Zapraszam Cię do mojego sklepu na blogu Odpowiedzialność Członka Zarządu.

Dla stałych klientów przewiduję rabaty na kolejne produkty!

Kontrakt menedżerski, umowa o świadczenie usług zarządzania, umowa o pracę na członka zarządu… Jak to się mówi „zwał jak zwał”, różnie można nazwać Twoją umowę na pełnienie funkcji członka zarządu

Niezależnie jednak od tego, jak zostanie zatytułowana umowa, stanowi ona albo źródło Twoich przyszłych problemów, albo ratunek w spornej sytuacji ze spółką. Zazwyczaj jest tak: dostajesz propozycję bycia w zarządzie jakiejś spółki. Pierwszą kwestią jaką ustalasz jest wynagrodzenie. Zaraz za nim idą: wielkość budżetu do zrealizowania (cele) oraz premia, następnie samochód, opieka medyczna dla Ciebie i najbliższych, może sfinansowanie MBA (jeśli jeszcze go nie masz), a także wszystkie inne benefity – w zależności od rozmiaru danej spółki.

Prawda?

Kto wtedy zwraca uwagę, na przykład, na klauzulę:

„W sprawach nieuregulowanych stosuje się przepisy Kodeksu spółek handlowych, Kodeksu cywilnego i innych powszechnie obowiązujących przepisów prawa” ?

Przecież to typowa klauzula – znamy ją z setek umów, pod którymi nieraz składaliśmy swój podpis.

Ale czy naprawdę jest to typowa,
niegroźna, nieistotna klauzula?

Jeśli Twój kontrakt, jaki podpisujesz ze spółką nie zawiera żadnych zapisów łagodzących, regulujących – inaczej niż k.s.h. – Twoją odpowiedzialność wobec spółki, to może być to bardzo niekorzystna klauzula.

Oznaczać będzie – choć brzmienie nie zwiastuje problemów – że Twoja odpowiedzialność wobec spółki jest pełna i bez ograniczeń.

Takich niekorzystnych zapisów w Twoim kontrakcie może być bardzo wiele i w różnych kombinacjach.

Zasady odpowiedzialności członka zarządu są bardzo rygorystyczne i daleko idące. Możesz o nich posłuchać na szkoleniach VOD na platformie Prawo dla Zarządu.

Tymczasem wynegocjowanie korzystnego dla Ciebie kontraktu, pozwoli Ci na spokojny sen i zabezpieczy Twój majątek. Możesz złagodzić swoją odpowiedzialność jako członka zarządu. Jak? Poprzez zaproponowanie dobrych i sprawdzonych zapisów.

Co możesz teraz zrobić?

Masz dwa wyjścia:

  1. Nie robić nic, nie zastanawiać się nad treścią zawartego lub proponowanego kontraktu i liczyć, że nic złego się nie wydarzy.
  2. Skorzystać z opcji, że zaopiniuję Twój kontrakt, który już masz podpisany albo który właśnie negocjujesz i wejść w strefę komfortu… Strefę, która pozwoli Ci na zarządzanie spółką bez obaw o oskarżenie, że Twoje decyzje wyrządziły spółce szkodę w wysokości nawet takiej z sześcioma zerami.

Zapraszam Cię do skorzystania z usługi: Zaopiniuj swój kontrakt menedżerski

***

Jeśli natomiast chcesz kupić wzór idealnego (bo takiego, który zabezpiecza Twoje interesy) kontraktu i ocenić samodzielnie, jak daleki od tego ideału jest Twój kontrakt, to polecam Ci mój autorski wzór.

Takiego wzoru nie znajdziesz w darmowych zasobach Internetu. Aby stworzyć dla Ciebie taki wzór spędziłam setki dni na salach sądowych, analizowałam  orzecznictwo, liczne przepisy oraz interpretacje. Zawiera on klauzule, które zabezpieczą Cię przed odpowiedzialnością za działanie na szkodę spółki.

Do niektórych klauzul dopisałam różne warianty, aby dać Ci możliwość negocjacji – w zależności od okoliczności.

Mój autorski wzór kontraktu znajdziesz tutaj>>


Porozmawiajmy! Moja wiedza prawna i doświadczenie zarządcze mogą pomóc Ci ochronić siebie, Twoją rodzinę oraz majątek prywatny. Sprawdź szczegóły pakietów dla członków zarządu, które przygotowałam dla Ciebie na platformie prawodlazarzadu.pl i wybierz ten, który jest dla Ciebie najlepszy na ten moment: