Monika Drab-Grotowska

radca prawny

Jestem partnerem w kancelarii Drab - Grotowska Juszczyńska, Achler reprezentuję strony w postępowaniach sądowych, specjalizuję się w prawie pracy, prawie cywilnym oraz szeroko pojętym prawie gospodarczym.
[Więcej >>>]

Skontaktuj się

Wszystkowiedzący członek Zarządu? – odpowiedzialność za dochowanie należytej staranności

Monika Drab-Grotowska27 sierpnia 2018Komentarze (0)

członek Zarządu odpowiedzialnośćDrogi Czytelniku,

Wiesz już z poprzednich moich postów, że jako członkowie Zarządu odpowiadamy solidarnie. Oraz, że nasza odpowiedzialność jest odpowiedzialnością na zasadzie winy. Jednak to nie wszystkie przymioty naszej odpowiedzialności☺

Dziś przyjrzymy się bliżej i na przykładzie kwestii należytej staranności jaka jest wymagana od członków Zarządu. Przy wykonywaniu przez nich obowiązków.

Należyta staranność członka Zarządu

Otóż owa należyta staranność wymaga od członków Zarządu znajomości nie tylko zagadnień branżowych, ale i kwestii finansowych, organizacyjnych, prawnych i wielu innych, które moglibyśmy wymieniać długo. Ustaliliśmy, że nawet gdy w Zarządzie podzielimy się zadaniami to i tak – w skrócie ujmując – odpowiadamy na wszystkie obszary (zobacz artykuł). Uratować może nas tylko brak winy☺ (zobacz artykuł).

Oczywiście niewielu z nas jest w stanie być Alfą i Omegą i znać się na wszystkim. Stąd przyjętą i stosowaną powszechnie przez Zarządy spółek praktyką jest zlecanie analiz pracownikom spółki lub podmiotom zewnętrznym, które posiadają odpowiednią wiedzę specjalistyczną i doświadczenie w zakresie danego problemu.

Wszelkie tego typu analizy i opinie niewątpliwie pomagają członkom Zarządu przy podejmowaniu skomplikowanych decyzji w zakresie zarządzania spółką. Nie zawsze jednak posiadanie dodatkowej analizy czy ekspertyzy będzie oznaczało dochowanie należytej staranności przez członka Zarządu.

Poziom fachowości

Na problematykę związaną z wymaganiem od członków Zarządu przy wykonywaniu swoich obowiązków staranności zwrócił uwagę Sąd Apelacyjny w Poznaniu. W wyroku z dnia 11 października 2012 r. w sprawie o sygn. I ACa 336/12, w którego sentencji możemy przeczytać:

Należyta staranność wymaga od członków zarządu znajomości obowiązującego prawa, przy czym decyzje zarządu mogą opierać się na analizie problemu dokonanej przez pracowników spółki lub podmioty zewnętrzne, dysponujące konieczną wiedzą specjalistyczną i doświadczeniem. Oczywiste przy tym jest, że samo powierzenie problemu osobie zajmującej się zawodowo określoną domeną i posiadającej stosowne wykształcenie nie jest jednoznaczne z dochowaniem należytej staranności. Członek zarządu, mając bowiem kompetencje do prowadzenia spraw spółki, nie może przerzucać odpowiedzialności za podejmowane decyzje na osobę mu podległą, czy działającą na jego rzecz. 

W stanie faktycznym przywołanego wyroku Sądu Apelacyjnego w Poznaniu dwóch członków Zarządu oparło m.in. swoje działania na opinii zleconej do przygotowania podmiotowi zewnętrznemu. Opinia ta jednak znacznie odbiegała – zdaniem Sądu – od poziomu fachowości wymaganego dla tego rodzaju dokumentu. Jak podkreślił Sąd w uzasadnieniu wyroku:

Podstawą przyjęcia za wiarygodną jakiejkolwiek opinii winna być jej rzetelna i wyczerpująca argumentacja, stanowiąca poparcie dla sformułowanych wniosków ….

Z uzasadnienia wyroku Sądu wynika jak ważne jest to komu, z jakim doświadczeniem i wiedzą specjalistyczną zlecane są opinie. Jednym słowem analizy i ekspertyzy TAK, ale na poziomie fachowości jaki jest powszechnie przyjęty dla tego rodzaju dokumentów.

Jak wskazał Sąd członek Zarządu nie może przerzucić odpowiedzialności za podejmowane decyzje. W szczególności na osoby, które są mu w Spółce podległe bądź na podmioty zewnętrzne, które wykonywały prace na jego rzecz.

Ryzyko związane z prowadzeniem działalności gospodarczej

Wykonywanie obowiązków członka Zarządu wymaga nie tylko działań będących zgodnych z prawem, ale też działań właściwych/korzystanych dla spółki. W praktyce spotkać się można z sytuacją, kiedy decyzje podejmowane przez członków Zarządu nie są co prawda sprzeczne z prawem czy z umową/statutem spółki ale są finalnie nieodpowiednie dla spółki. Bowiem generują np. zbędne koszty lub nie zabezpieczają odpowiednio interesów spółki np. w zakresie klauzul w umowach z kontrahentami, o czym napiszę w osobnej publikacji.

Dlatego należyta staranność wymaga od członków zarządu znajomości obowiązującego prawa. A powierzenie problemu osobie zajmującej się zawodowo określoną domeną i posiadającej stosowne wykształcenie nie jest jednoznaczne z dochowaniem należytej staranności. 

Zarządzając spółka musimy mieć w pamięci, że z niewłaściwymi działaniami nie zawsze musi się wiązać odpowiedzialność odszkodowawcza za szkodę. Ale skutkiem takich nieprawidłowych / nieprzemyślanych / niedopilnowanych  działań może być odwołanie z funkcji członka Zarządu, co też jest rodzajem odpowiedzialności.

Warto też wziąć pod uwagę, że członek zarządu nie może  skutecznie powołać się na ryzyko związane z prowadzeniem działalności gospodarczej jako na okoliczność mającą go uwolnić od odpowiedzialności w sytuacji, gdy szkoda jest wynikiem nienależytego prowadzenia spraw spółki.

[tak: Wyrok Sądu Najwyższego z dnia 9 maja 2000 r., sygn. akt IV CKN 117/00]

Reasumując: gdy czegoś nie wiemy, pytajmy się ale najlepiej tylko tych, którzy prezentują najwyższy poziom fachowości, doświadczenia i wiedzy.

{ 0 komentarze… dodaj teraz swój }

Dodaj komentarz

Wyrażając swoją opinię w powyższym formularzu wyrażasz zgodę na przetwarzanie przez Drab-Grotowska, Juszczyńska, Achler Radcowie prawni i adwokaci spółka partnerska Twoich danych osobowych w celach ekspozycji treści komentarza zgodnie z zasadami ochrony danych osobowych wyrażonymi w Polityce Prywatności

Administratorem danych osobowych jest Drab-Grotowska, Juszczyńska, Achler Radcowie prawni i adwokaci spółka partnerska z siedzibą w Warszawie.

Kontakt z Administratorem jest możliwy pod adresem sekretariat@dja-legal.pl.

Pozostałe informacje dotyczące ochrony Twoich danych osobowych w tym w szczególności prawo dostępu, aktualizacji tych danych, ograniczenia przetwarzania, przenoszenia danych oraz wniesienia sprzeciwu na dalsze ich przetwarzanie znajdują się w tutejszej Polityce Prywatności. W sprawach spornych przysługuje Tobie prawo wniesienia skargi do Generalnego Inspektora Ochrony Danych Osobowych.

Poprzedni wpis:

Następny wpis: